https://kolekcije.nub.ba/files/original/8ba3a861e8112c0dff9f4483d35c8a40.pdf 8b0f12637fc2bd4e76f0859d864e22b5 PDF Text Text List za prosvjetu muslimana u Bosni i Hercegovini. 15. oktobra 1910. V U snf r e d n f k ® v o r ,li SA R A JE V O . 11. Ševala 1328. Uregiuje: Redakcloni odbor. Šahinović Hamid Ekrem. S A D R Ž A I: Našim čitaocima. T e u fik F i k r e t — Ć a z im Ć a tić ; Potreba vjere. D ž e la l S a h i r — Ć a z in i Ć a tić : Resignacija. La: Reformiranje medresa. E k rem : Moj Saradnik. Š e k ib A kif — Ć a z im Ć a tić : Mrtvi sanci. Edi b: Borba. Dr. D. Cholera asiatica. Sličice iz naroda. G j u I B e h a r: Nesugjeno zlato. L is ta k . Književne i kulturne bilješke. Književnost. Svaštice. Šta ima rtova. Našim pretplatnicima. U životu nikada više! 600 komada samo K 4*20. 1 krasni pozlaćeni sat sa lancem točno idući, sa 3-gođtšnjom jamstvom. 1 mod. svilena kravata za gospodu 3 kom. finih žepnih rubaca, 1 krasan prsten sa kamenom, 1 krasna kožnata novčarka, 1 krasno žepno srcalo, 1 par puceta za manžete, 3 puceta za košulje, 3% double zlato sa patentnim zaporom, I prima pisaća sprava od nikla, 10 kom. lijepih umjet, razglednica, 1 elegantni parižki broš za gospogje (novostj, 1 par naušnica sa simili-briljanti vrlo krasno, 3 žaljiva predmeta, vrlo potrebnih u kući. Sve skupa sa satom, koji je sam taj novac vrijedan, stoji samo K 4‘20. Razašilje uz pouzeće ili unapried poslani novac, bečka centralna tvrtka za razašiljanje I * • K P ftfe O V 1 7 0 * NB. Za predmete koji se ne svigjaju vraćamo novac. �^ Broj 1._____ Rehar" ialazi dva pata mjesečno, Cijena mu je za Bosnu i Hercegovinu na godinu 10, na po godine 5 kruna; za. ^lake 6 kruna, a za sve ostale zemlje 12 franaka na godinu. A Jfc - BEHAR LIST ZA PROSVJETU MUSLIMANA U BOSNI I HERCEGOVINI. brojevi 50 helera. R ukopisi se ne vraćaju. ------- - Neplaćena se pisma ne primaliu - ~— P ojed in i God. XI. Za oglase plača se prvi put za cijelu stranu 40, za pola 20, za osminu 6, a za šestnaestinu 4 krune. Slije­ deća uvrštenja uz popust. Za prijevode oglasa iz jed­ noga jezika u drugi računa se 8 kruna po stranici. = Pretplata i rukopisi šalju se: Uredništvu „Behara" u Sarajevu. Sve pošiljke neka se šalju jedino poštom. PLATIVO I UTUŽIVO U SARAJEVU. 15. o k t o b r a 1910. SARAJEVO 11. Š ev a la 1 3 2 8 . Našim čitaocima. ako je već javljeno prije nekoliko vremena putem novinstva, list „Behar" mijenja prigdom svoga nastupa u jedanestu godinu svoga vlasnika i urednika, a s tim zajedno mijenja i svoj pravac i program, kojega je imao zadnje dvije godine, te će u buduće izlaziti kao isključivo islamski književno kulturni list. Ovu rečenicu naročito naglašujemo, jer držimo daje islamski narod u Bosni i Hercegovini ušljed zadnjih političkih dogagjaja postao kao oaza megju drugim ovdje u zemlji narodima, pak kao takav bez dvojbe će trebati uz ostale naše islamske prosvjetne institucije i jedan kjiževno-kulturni list. Ta potreba opažala se još prije jednog decenija, a držimo, da je ta potreba danas, kada je islamski narod dosta i kulturno i politički napredovao još veća, pa je ta ideja i povela sadanju redakciju „Behara", da list učini čistim muslimanskim listom. Možda će kogod ovome i prigovoriti, ali naše je duboko uvjerenje, da je islamski narod u Bosni upućen u svakom pogledu jedino sam na se, jer ne samo svojom uzvišenom vjerom, nego i običajima i samim životom, pak osobito ekonomskim svojim interesima te i političkim težnjama odvojen je od drugoga autohtonog naroda svih zemalja a daleko odvojen od onih stranaca, koji dogjoše svojim poslom u ove lijene zemlje. Pokoravajući se tome uvjerenju, dužnost nam je, da i radimo tako, pa kako je kome već dosugjeno, neko na polju vjerskom, neko na političkom, a naša će biti dužnost da otvorimo stupce u listu „Beharu" svakome muslimanu, koga je Bog nadario perom i spremom, pak hoće da poučava svoj narod i da svoj narod prosvjećuje. Kogod hoće objektivno stvar prosugjivati, taj nam neće stavljati prigovora, što se ovako malo separiramo, jer će uvidjeti, da smo i mi separirani od sudbine, ali na koju se mi ne tužimo. Polazeći sa ovoga stanovišta mi ćemo u kratko razviti program na koji kanimo naš list postaviti sa primjetbom, da je svakome muslimanu slobodno prigovoriti pa ne samo sad nego i u buduće, ako opazi, da smo se i za dlaku udaljili od općenitih islamskih interesa pa na kome god to polju bilo. Ovakav prigovor smatraćemo jedino poukom i takovu ćemo pouku s draga srca primiti. Prvo je što moramo istaknuti, da ona nutarnja politička nesloga u islamskom narodu za redakciju „Behara" jednostavno ne će opstojati, dobar prilog rada od koga god poticalo, samo nek je od muslimana, naći će mjesta u listu „Beharu." Političko strančarstvo, koje se na žalost dosta uvriježilo u narodnu muslimansku krv na redakciju ne će utjecati, jer * �472 BEHAR XI mi hoćemo da „Beharu bude islamski list, a nikako list koje od postojećih stranaka ili Bože sačuvaj list još i trećeg kakvog elementa. Ovu tačku našega programa osobito ističemo j držimo, da govorimo iz duše čitava islamskoga naroda Bosne i Hercegovine. Što se tiče odgojne strane lista, to moramo staviti nepromjenljiv princip da će se strogom kontrolom upuštati gradivo u list uz nastojanje, da sve što ulazi u list bude u čistom islamskom duhu tako, da listu bude osigurana sloboda pristupa u islamsku familiju, jer je naša najveća želja, da djelujemo u islamskoj familiji prosvjetno, ali islamski prosvjetno. U to ime uzdamo se. od naših pedagoga muslimana, da ne će požaliti truda, da svojim radom, a kroz list „Behar" doprinesu svome narodu lijepih pedagoško-poučnih stvari i tako se oduže onome, što narod od njih i traži. Kako je sada nakon burnih vremena u državi našega halife zavladala uz narodnu slobodu tako i sloboda u mišljenju i pisanju te svi oni ljudi, koji su morali da šute ili da pod strogom cenzurom govore u javnosti, danas započeli svojski na svim poljima, da svoj narod prosvjeduju, to se nadamo, da će oni muslimani, koji vladaju turskim jezikom plodove novoga mišljenja u državi halife rado prenositi i na naš jezik te tako zadržati i muslimanski narod Bosne i Hercegovine u prosvjetnom kontaktu sa muslimanima u državi halife, a mi ćemo takove radove sa oduševljenjem donositi u „Beharu". Osobito pažnju svraća n a še ugledni list „Sirati rnustekim", pa se je nadati, da ćemo i mi imati prilike, da u listu „Beharu" donesemo ove lijepe rasprave, što ih taj list donosi. Dakako da to ovisi od ljudi koji su vješti turskom jeziku i koji hoće svome narodu nešta uraditi. Kako rekosmo za list „Sirati rnustekim" to vrijedi i za ostale listove na turskom, arapskom i perzijskom jeziku. Osobito valja istaknuti modernu tursku literaturu, gdje je u slobodi propjevao svak, ko ljubi svoj narod i svoju domovinu. Ovdje valja napomenuti, da je jedna grehota onome ko vlada jednim stranim jezikom, a ne će da prenosi lijepe stvari iz toga jezika na jezik svoga naroda. Nadalje otvoriće „Behar" svoje stupce našim pjesnicima i piscima osobito mlagjim početnicima. Mislimo, da nema ljepše i burnije prošlošti kao što je prošlost bosansko-hercegovačkih muslimana, obilna ratovima, obilna ljudima čvrstih karaktera, obilna i jadama, što ih je muslimanski narod podnosio, pa kuda ljepših momenata za pjesnika i književnika, da svojoj mašti pusti krila, da crta i kritikuje, da iz prošlosti poučava svoj narod za sadašnjost i budućnost; ta svaki kamen svaki klanac u Bosni i Hercegovini nije ništa drugo nego list naše prošlosti, prošlošti takove, kojom se svaki bosanski musliman može sa pravom podičiti. Tu je kako rekosmo gradiva izobilja, samo još treba vješta ruka, pa eto romana, novela, drama eposa i crtica. Osim prošlosti i sadanji život muslimana u Bosni i Hercegovini daje gradiva piscu, da se odlikuje, a nadati se, da će se i mnogi odlikovati. U svakoga je književno-kul­ turnog lista ponajglavnije ova tako zvana beletristika, pa se uzdamo, da će i „Behar" upravo obilovati ovakim lijepim stvarima. Kako mi namjeravamo od lista „Behara" učiniti jednu kulturnu reviju, dakle ne mis­ limo se samo baviti beletrističkim produktima, nego takogjer i stvari donositi, koje ne spadaju strogo u beletristiku, to unaprijed izjavljujemo, da ćemo donositi stvari iz narodne ekonomije. Naročito bi nas veselilo, ako bi se kogod našao od naše nteligencije, da nam toli opjevano agrarno pitanje obradi, ali ne ša polemikom, nego čisto znanstveno, da po mogćnosti raščisti pojmove šta je kmet u Evropi bio, a šta je današnji odnošaj u Bosni i Hercegovini megju vlasnikom i obragjivaćem zemlje, ali kako rekosmo tu i tima slične stvari treba sa strane znanosti obragjivati, jer drukčije ne može naći mjesta u našem listu. Mi se nadamo, da ćemo od strane naše inteligencije u tome pothvatu biti dovoljno poduprti, da ćemo list na svaki način moći uzdržati na visini. �XI BEHAR 473 Pored narodne ekonomije redakcija lista „Behara« kam stvoriti rubriku o zdravstvu, pak je sada na muslimanima liječnicima, a tih imademo već lijep broj, da svojim radom doprinesu na tom polju, da i sa te strane bude list obilan i poučan. Sa sakupljanjem narodnog blaga ne će se ni u buduće prestati, jer redakcija kani i u tom pogledu udovoljiti svojim čitateljima. Dakako da će se list vazda svršavati kao i kod drugih listova sa „Listkom« kome će se posvećivati osobita briga, da ponajprije sve kulturne pojave i momente islamskog naroda u Bosni i Hercegovini budu zabilježene, a onda po mogućnosti i ostalih islamskih naroda, a valja još napomenuti, da će nakon listka vazda biti zabilježeni važniji politički dogagjaji u čitavom svijetu kronvloškim radom. Kako se dakle vidi od strane redakcije „Behara« sva je dobra volja, da se list digne na visinu i da potpuno bude odgovarao svome pozivu, a sada je red na saradnicima, da stvar ozbiljno shvate i zbilja počnu saragjivati, a druga je dužnost na čitaocima i uopće na narodu islamskom, da sa pretplatom i raširivanjem osigura listu „Beharu« što stalniju i čvršću podlogu, jer samo tako može se i list uzdržati. Mi se čvrsto nadamo, da će se ovakom pozivu odazvati ljudi, pa polazimo na rad šaljući selam svakome, ko želji narodu islamskom prosvjete moleći ga, da nas potpomogne. Sarajevo, u oktobru 1910. Redakcija „Behara«. L1STAK. o Književne i kulturne bilješke. Klub muslimanske omladine u Banjo] Luci priregjivao je zabavu s jgrankom, koja se je obdržavala treći dan Bajrama u petak 7. oktobra 1910. u prostorijama »Hotel Bosne«, čist prihod namijenjen je u korist društvene blagajne i za banjalučku musli­ mansku sirotinjsku zakladu. Na zabavi je bio ovaj raspored: 1. H. Buljušnić: „Gajretova himna1*, pjeva muški zbor; 2. Kačerovsky: „Sevdalinke11 a) „Sinoć mi sokou, b) „Šano dušo ŠanoM pjeva g. Muhamed Alihodžić, prati ga iz blagonaklo­ nosti gdja. DerenĆin; 3. Vilhar: „Rasti ružo** pjeva muški zbor; 4. „Guslam*1, sviraju na tamburama gg. M. Jankač i R. Kovačević uz pratnju glasovira. 5. P u n i c a , šala u jednom činu od Ekrema. Djačkasof. a. Pred mjesec dana obdržavala se skup­ ština u prostorijama društva »Gajreta« u svrhu, da se u Sarajevu osnuje djačka safra za one muslimanske djake srednjih škola, koji usljed pretijesnih prostorija ovdašnjeg islamskog konvikta moraju se hraniti po aščinicama ili po privatnim stanovima. Skupštini je prisustvovao dosta golem broj muslimanske inteligen­ Pm cije kao i gragjanstva glavnoga grada Sarajeva, te je padalo predloga i zaključaka a na koncu je izabran poseban odbor, da dalje preuzme poslove oko ostvarenja te namisli. Mi držimo, da nema ni jed­ noga muslimana, koji ne će taj korak pohvaliti, a onda mu je dužnost, da prilogom ’ i savjetom po­ dupre to novo, a zbilja za nas potrebno poduzeće za narodno dobro. Na skupštini se već odmah uplatila li­ jepa svota, kao početak, a mi preporučujući tu ideju pozivamo svakoga muslimana, da što izdašnije podupre tu novu stečevinu. Islamska fabrika čarapa u Sarajeva. Zadnjih dana obdržavala se je jedna skupština u prostorija­ ma društva „Hurijeta« u svrhu organizacije društva na akcije za osnutak fabrike čarapa u Sarajevu. O toku skupštine i zaključcima objavilo je islamski na­ rod domaće novinstvo, stoga ćemo mi preko toga prijeći, ali valja napomenuti ideju, koja je kod toga poduzeća vodila ljude, što su se odazvali na toj skupštini. Kako je poznato u našem glavnom gradu imade toliko muslimanske sirotinje, a sve u zdravlje napretka i nečije kulture, da se čovjeku čisto sažaljava. Ta sirotinja naročito ženskinje lišena je kakove izdašnije zarade i upućena na prosjačenje, pa je �BEHAR 474 svakog iskrenog muslimana oko srca zaboljelo, gle­ dajući ono jato prosjakinja što se roji oko džamija i ispred dućana i jamačno bilo bi već zadnje vrijeme, da se toj sirotinji nagje kakove zarade. Ljudi su se od­ lučili, da osnuju takovu fabriku, gdje će se priličan broj zaposleniti. Naročito mjesta će tu naći mlagje siromašne djevojčice, a nadati se je, da će biti i sa­ čuvane, kako to traže islamski propisi, pak zbilja XI čovjek nema riječi, kako i koliko da pohvali tu od­ luku. Kada budu izragjena pravila i od vlasti odo­ brena, mi ćemo se opet osvrnuti i pozvati svakoga ko može da pristupi kao akcionar toga korisnog is­ lamskog poduzeća. Napominjemo, da ne bi pri tome jednome poduzeću trebalo ostati, nego preći odmah na dogovaranje i o osnutku drugih takovih poduzeća a naročito novčanih zavoda. Musa Ćasim Ćatić: ...... — U sahari života. Pobratimu Šemsudinu. Već oazi — divnom kraju Prispjeli su moji druzi, Gdje paoma vitih luzi U sjeni im odmor daju. H e j! da li ću ikad i ja Žudjenome stići kraju, U sjenatom gdjeno gaju Tanka palma krošnju s v ija ? .., Tuj Žegj oni gase sada Bajnom kapljom s bistra vrela I vedra im gladi čela Svježi lahor kao nada. Ne, n ik a d a !... Somum vreli Kroz pustinju pirnuti će I svehnuće moje žiće Ko što gine cvjet uveli. Tek ja — putnik zalutali Kroz pustinju jošte stupam I u znoju lice kupam, A ko otrov žegj me pali. Tek mogila pjeska drobna Bez busenja i kamena, Bez natpisa i imena Biće moja humka grobna ! ------ I na sve me kruži strane Pustoš gluha i nijema: Hlada, vode nigdje nema, Pa ni lahor da se gane .. . Ah! pred mutne sirab1) oči Donosi mi šume neke, Gdjeno slap su šumne r’jeke U stobojnom ritmu toči. Pa pustinjom ja vam hrlo Posrćući hitan tamo, Da kapljicom barem samo Skvašim svoje grlo. Ali zaman ! . . . U tren tili Raspline se ta opsjena Baš ko kakva uspomena, Kad je tuge noć zakrili . . . Već oazi — divnom kraju Prispjeli su moji druzi, Gdje paoma vitih luzi U sjeni im odmor daju. Tek ja putnik zalutali Kroz saharu jošte stupam I u znoju lice kupam, A ko otrov žegj me pali. I moj svijet ne će znati, Kad izgori srce moje . . . Ah, teško je, ah, teško je Osamljenu um irati! 0 Fata Morgana. �B EHa k XI Karanfilaga — __ ________________ Nijesi, što si nekad bila proteklo je mnogo ljeta Od tada, Kad te vidjeh prvi puta 1 sada. Ti viš nijesi, što Bi bila Nekada . . . Sad si puna, plahovita Žestoka, Razgovorna, puno ljepša, Od oka. Još se sjećam, ko da gledam Onaj čas: Čedne kretnje, stidno lice, Mio stas. Mnogome se svojim čarom Dopadaš, Ti pak s mogim igru pleteš, Vragoljaš. U očima nešto tajno Drhtalo, Na čelu tek djevojaštvo Procvalo. A1 -viš meni nijesi tim, što Nekada, Kada mi se Čedna, Btidna Dopada. Na usne se nevinosti Svio čar, Grudi istom zaoblio Čustva žar. Kad te Ijubih, kad za tobom Ginuli mlad Ne, ne ljubim, ne mogu te Ljubit sad — Onog čuvstva, prvi put što Preli te, Kad momački žarki pogled Smjeri te. Jer viš nijesi, što si bila Nekada, Nit ćeš biti — tugo moja — Nikada . . . Preteklo je mnogo ljeta Od tada; Edlb: .... Opomena. Kad Kad Kad Kad nevinost u očima sjaje, se srce u milosti daje, u stidu ljubav se otkriva, iz oka šija duša živa. Ne odbij je, ti pošteno dušo, Koji nijesi još života kušo; Jer u svijetu rijetko se nagje, Da ti čovjek u susret izgagje. Otvoreno svojim osjećajem I iskreno sa svojim .značajem, Da ti reče, što na srcu leži, Za čim duša častohlepna teži. Već laskavo za spomen ti pruža Lažnu kitu od umijetnih ruža, Pa kad želiš da je pomirišeš, Opariš se — s nevjere uzdišeš — Pripomena uredništva, Usljed toga, što je u ovome broju „Be­ hara14 donešen cijeli komad „Pod gradske iz­ bore", morala je izostati drama Selim III. i pripovjetka „U novom životu" a i ostalo. Uredništvo »Behara/* �BEHAR 476 XI Imate Ii bolova reumatizma? Bole Ii vas krsta ili glava? Osjećate li se potišten ili ne--------------------- - .................- raspoložen? Onda upotrebite najbolji kućni'lijek, koji sigurno djeluje. Jeste li bolestan? Lowen-Franzbranntwein s& Menthoiom opće priznati lijek protiv žigova u no­ gama i rukama, gihta, zubobolje, ispa­ danja kose i znojenja, bolesti u nogama i u legjima. Miris lijeka je ugodan. Osvjedočite se i bićete meni zahvalni. Lijek potražitie u svakoj ljekarni i specerajskim trgovinama. Gdje se ne nagje neka se obrati upravo ria mene kao jedinog proizvagjača. Ja garantiram da će svaki dobiti za 40 helera jednu flašu pravog Lfiwen-Franzbranntweina velika faša 1 K. još veća „ 2 K. ALEKSANDER KALMAR, Suoinpšta, V, Deafc. trg, odjel 4 Poštom se šalje od 2 K gore uz poduzeće. ¥ „HERCEG-BOSNA" Zemaljski osiguravajući zavod za Bosnu i Hercegovinu. Ravnateljstvo u Sarajevu, Apelova obala (ulaz Hadžl Ristlfi ul. br Z). Dionička glavnica K 4,000.000'— Zauodlpreuzima osiguranja: a) proti požaru (makar ga i grom prouzročio) na zgrade, tvornice, strojeve, gospodarske i obrtne zalihe, robu, pokretnine, stoku i t d .; b) proti štetama kod prevoza robe vodom, kopnom i željez­ nicama ; c) proti nezgodama za pojedi­ načno, kolektivno, (skupno, odgovornosno osiguranje d) proti štetama od tuče uz naknađu potpune štete; e) proti provalnoj kragjl i f) na ljudski život, i to osigu­ ranja za slučaj smrti i doživ­ ljaja, osiguranja miraza, go­ dišnjih renta i t. d. d) životne rente, koje odmah ili su odgogjene; e) rente za slučaj preživi jaja, odnosno osiguranja udovnina; i) osiguranja uzgojnlna. Kombinacije za osiguranje ži­ vote obubuateju: Osiguranja živote valjaju osim sluCaja naravne smrfl takogjer a) osiguranja za slučaj smrti; b) mješovita, odnosno osigura­ nja za slučaj doživljaja i smrti; c) osiguranja miraza; 1. za pogibelji rata, bez j | svake doknadne premije; f.g 2. za slučaj dvoboja; 3. za samoubojstvo; L za smrt usljed nezgoda. ' £ Premije se računaju posve nisko (jeftino); štete se isplaćuje brzo i knlantno. Ravnateljstvo u Sarajevu (Apelova obala, ulaz Hadži Ristić ul. br. 2.) i zastupstva (agenture) u svim gradovima i većim mjestima daju rado sve upute u stvarima osiguranja i preuzimanja svake vrsti osiguranja. �S A <D ^ Ž j? J i Uredništvo i uprava ,,Behara“ Riza-beg Kapetanović *** Edhem Mulabdić Osman Nuri Hadžić Riza beg Kapetanović Edhem Mulabdić *** AtaNerćes Edhem Mulabdić Ibro Topić Ebul Ala El-Meari Osman N. Hadžić Ahmedi Midhat Hasan Nametak, Fulan i Mehmed Hadžimujagić Osman A . Đikić *** Mehmed Spaho *** Osman A . Đikić *** *** *** *** Osman Nuri Hadžić *** *** Nazim Uredništvo Ata Nerćes *** Salih ef. Demirović *** *** Edhem Mulabdić Rizabeg Kapetanović *** Muallimi Nadžija Hasan Nametak Fehim Spaho Našim čitateljima i suradnicima..............................................................7 Beharu.......................................................................................................... 9 Znamenite izreke (Sabrao i protumačio: H-Mehmed-Teufik ef. Azapagić).............................................................................................. 9 Bijela medžidija......................................................................................10 Načela Islama i naš zadatak.....................................................................12 Vračara..................................................................................................... 15 Narodna frazeologija............................................................................. 16 Zaim bega seka (Zabilježio: Hasan Deronja)......................................17 Zlatna jabuka...........................................................................................18 Šehiti......................................................................................................... 23 Islamska tolerancija.................................................................................. 26 Riječi velikih ljudi (Preveo: M.S.)......................................................... 28 Dolazak hadžija........................................................................................ 28 Islam (Preveo: Hajrudin) .................................................................. 29 Iz narodne frazeologije.... ......................................................................31 Ćerka cara krvopije................................................................................... 31 Istočni pamas (S perzijskog preveo: M.Sapet ) ................................... 33 Nevjestina kletva...................................................................................... 33 Pravda i knvda (Pribilježio: Ata Nerćes).............................................. 33 Derviš.......................................................................................................... 37 Alibegovica (Zabilježio: Tale) ................................................................37 Mudri savjeti Lokmanovi........................................................................38 Smrt Hasanaginice (Zabilježio: Ibrahim Dautović)............................ 40 Kćerka bega Ljubovića (Iz zbirke Fehima H. Baščauševića).........42 Muslimani, a ne muhamedanci - Poslanik, a ne prorok i propheta.......................................................................................................... 44 Male priče i dosjetke (Sabrao: Fehim Spaho ) ......................................46 Iz narodne frazeologije (Zabilježio: Ata Nerćes).................................48 Sud evropskog učenjaka o islamskoj prosvjeti.....................................49 Našim pretplatnicima...............................................................................51 Dilber djevojka..........................................................................................51 Zadaća ,,Behara“........................................................................................52 Male priče i dosjetke................................................................................. 54 Dželaluddini Rumiju (S turskog preveo: M. Sapet)............................ 54 Lejletur-regaib............................................................................................55 Zekonja...................................................................................................... 55 Pošljednji traci...................................................................... 57 Miradž............................................................................... 58 Nauka i bogatstvo...................................................................................... 59 Ili je bolje znati, ili imati.......................................................................... 62 Post............................................................................................................. 62 �Vamik Rizabeg Kapetanović Rizabeg Kapetanović Fehim Spaho Edhem Mulabdić Osman N. Hadžić (auskultant) *** Sadik Ugljen Mirza Safvet *** M. Emin Kemal Hazim Muftić *** Mustafa Abdul-Vehabović *** Hadže - Zađe *** Pobratimstva............................................................................................... 64 U zgodan čas................................................................................................ 66 Ramazanija..................................................................................................67 Lejlei kadr.....................................................................................................67 Bez glave.......................................................................................................69 „Islam i kultura**.......................................................................................... 71 Narodne poslovice (Sabrao: Hadže Zađe ) .............................................72 Imami Muhamed-Gazalija........................................................................75 Na kurban bajram.......................................................................................76 Islamski običaji i ćudorednost......................................................... 77 Očina kletva.................................................................................................79 Riječi velikih ljudi od riječi i čina (Prevod: Seradž )..........................81 Mravja hrana................................................................................................ 81 Iskrice hazreti Alije halife IV (Preveo: Mirvet)................................... 81 Od smrti se ne može pobjeći....................................................................83 Islamski običaji i ćudorednost (Preveo: Terdžuman).......................... 86 Narodne popijevke................................................. !.................................. 89 Šta ne valja...................................................................................................89 Listak: Književnost - Kulturne bilješke - Pogled po svijetu Svaštice - Zagonetke - Naše poruke - Odgonetke - Našim čitaocima U Fehim Spaho *** Safvet beg Bašagić Edhem Mulabdić *** *** *** *** *** *** *** *** Osman Nuri Hadžić *** *** *** *** Abdur-Rezak Bjelevac Vamik Fehim H. Bašćaušević *** *** *** *** *** Nešto o takvimu.........................................................................................103 Medvjedica (Zabilježio: Mustafa Abdul-Vehabović) ........................109 Čitateljima i prijateljima „Behara**........................................................ 112 Ihtijar Sejfo.................................................................................................112 Zla žena (Zabilježio: Hamdija)......................................................... 114 Zmje biserovo (S njemačkog: E.M.)...; ................................................ 115 Brat i sestra u sužanjstvu(Zabilježio: Semsudin) ................................116 Devet godina s mejitom bila (Zabilježio: Hamdija ) ..........................117 Adalet (Zabilježio: Hafiz Ajni Bušatlić)...............................................118 Agina vižlad (Zabilježio: Hakija) ..........................................................119 Papirnati križari (Zabilježio: Vamik) .................................................... 119 Dizdareva Fata (Zabilježio: Abdur-Rezak Bjelevac) ......................... 121 Iz narodne frazeologije (Zabilježio: Alija Catić) ............................... 122 Mevludi-šerif.............................................................................................123 Narodne umotvorine.................................................................................126 Željeznica Mostar-Trebinje-Dubrovnik............................................... 127 Pobre (Zabilježio: Abdur-Rezak Bjelevac).......................................... 129 Ćelin sin (Zabilježio: Hazim Muftić).................................................... 130 Kuna Hasanaga (Zabilježio: Hazim Muftić) ....................................... 134 Sve sve al zanat!........................................................................................ 134 Papirnati križari......................................................................................... 135 Đerzelez Alija i Kraljević Marko.......................................................... 137 Današnja ulem a........................................................................................ 137 Temin padišah i njegov Đul (Zabilježio: E.M.) .......... 138 Narodne pošalice (Sabrao: Ata Nerćes) ............................................... 143 Male priče i dosjetke (Sabrao: Vamik)................................................. 143 Narodne umotvorine.................................................................................145 �*** *** 5emsudin *** HadžeZade *** *** Vamik *** Omer Talib Talib Abdur-Rezak Bjelevac *** *** Omer *** Hulusi Jusuf beg Resulbegović MuftićHazim *** Arzikamberov zanat (Pribilježio: Halid Šaran-Trebinjac)............146 Senjanin Ivan (Pribilježio: Selim Sabit).............................................. 152 Tri sluga..................................................................................................153 Mudra osuda (Zabilježio: M. Hajrović).............................................. 154 Tri druga.................................................................................................. 155 Ruh (Zabilježio: Omer) ......................................................................... 157 Narodne pošalice (Sabrao: Ata Nerćes) .............................................. 157 Papirnati križari.....................................................................................158 Narodne umotvorine............................................................................. 162 Muž i žena............................................................................................. 162 Dva seljaka............................................................................................ 163 Boj...........................................................................................................163 Crnogorac u džamiji.............................................................................. 164 Ilum i medenijjet (Preveo: Mušić Muhamed Sami) ........................... 164 ,,Behar“ na kraju druge godine.............................................................. 165 Carev saa................................................................................................. 175 Hiljadu i jedna noć (Prevod:Osman Nuri Hadžić i Fehim Spaho) .................................................................................. 177 Islam na Istoka........................................................................................ 180 Ogledalo.................................................................................................... 182 Lisičiji sud.................................................................................................183 Poziv na pretplatu................................................................................... 184 Listak: Književnost - Kulturne bilješke - Pogled po svijetu Svaštice - Zagonetke - Odgonetke III Šemsudin MusaĆazim Edhem Mulabdić Ahmed Mahinić *** *** *** Uredništvo Sulejman Mursel *** Latif Latif Muftić Hazim *** Dogo H. Ekrem Ata Nerćes *** Vamik *** Muhamed Hifzi Muftić *** *** Muhibbi „Gajret" Što se Avdagi dogodilo u Stambola....................................................187 Islama.......................... 189 Naše zdravlje........................................................................................... 189 Carski saraji............................................................... ........................... 191 Pijevac i lisica (Zabilježio: Fehim H. Baščaušević)......................... 191 Hasanaginica (Zabilježio: Rebac Hasan)............................................192 Svaštice.....................................................................................................192 Riječ na početku treće godine................................................................193 Odgoj djeteta............................................... ;.........................................193 Male priče i dosjetke (Zabilježio: A.Dž .Serić).................................. 194 Aga Hasan-aga........................................................................................195 Dragi i draga........................................................................................... 196 Fala Bogu, kad je san!.............................................................................196 Male priče i dosjetke (Sabrao: M. Hajrović)....................................... 197 Lisica i sirac............................................................................................. 199 N a iftaru.................................................................................................... 199 Pod kulom Ali paše Rizvanbegovića.................................................. 202 Mačak i miš (Zabilježio: S.K.) .............................................................. 206 Turska žena.............................................................................................. 206 Tutija (Zabilježio: Abdur-Rezak Hifzi Bjelevac) ............................... 207 Nešto o uzgoju......................................................................................... 208 ,,Gajret“................................................................................. 213 Lijepa Nizama (Zabilježio: Hasan Alibašić)...................................... 215 Gajretova Himna.............*...................................................................215 �Riza beg Kapetanović *** *** *** *** *** *** Sulejman Mursel Uredništvo ,,Behara“ Osman Nuri Hadiić Osman Nuri Hadiić Gajret...........................................................................................................216 „Gajret44........................................................................................................216 Glavna skupština....................................................................................... 221 Pozdravni govor predsjednika Bašagića............................................... 221 Brzojavni pozdravi ,,Gajretu“................................................ 224 Dosad se upisaše u „Gajret“.....................................................................226 Naš rad za ,,Gajret“....................................................................................227 Čitanje knjiga.............................................................................................229 Poziv na pretplatu...................................................................................... 231 Ibrahim-beg Redžebpašić - B ašagić...................................................... 232 Ibrahim-beg Redžebpašić - B ašagić...................................................... 233 Listak: Bajram mubarek olsun - Kulturne bilješke - Knjiže­ vnost - Pogled na svijet - Svaštice - Zagonetke IV Mirza Safvet Musa Ćazim Ćatić Edhem Mulabdić Omer Uredništvo „Behara44 K. Mehmed Mirza Safvet *** Musa-Ćazim Ćatić S. Bašagić (govor) Hasan ef. Hodžić (izvještaj) *** *** Mujo Mirza Safvet Salih Safvetbeg R . Bašagić M. Ć. Ćatić *** Omer Hifzi Bostandžić M. Ćamil M . Hajrović Selim Salih Zeki Bakšić Sulejman Mursel Uredništvo „Behara44 M .Ć. Ćatić *** Haki ibni Sulejman M. Islamović H.G.P. Slinić Muhamed Sto i jedan hadisi šerif............................................................................ 239 „Beharu41......................................................................................................247 Prvi eza a .....................................................................................................247 Djevojačka kletva.......................... 249 Na pragu četvrte godine.......................................................................... 251 Karanfil A laga...........................................................................................252 Arif Hikmet beg.............................................................................. 253 Gajret..........................................................................................................253 „Nat“.............................................................................................................254 „Gajretcva44 skupština...............................................................................255 „Gajretova44 skupština......... ..................................................................... 257 MujO i njegova draga (Zabilježio: M. Mehmedbašić) ....................... 260 O pećkom Hasanagi (Zabilježio: H A . Bušatlićj ................................ 262 Slikar............................................................................................................264 Mala poslanica...................... 265 Nešto o našem vazu........... ........................................................................265 „Gajret44........................................................................................................ 269 Brat sestri.................................................. 273 Sa proslave „Gajretove44 godišnjice u Tešnju......................................274 Ljubi vjeru, čuvaj dom a..........................................................................276 Namaz..........................................................................................................276 Male priče i dosjetke.................................................................................277 Islam prema sirotinji................................................................................ 278 „Gajret44........................................................................ 280 Modemi alkoholizam...............................................................................280 Na kraju četvrte godine............................................................................ 285 Tvrdica....................................................................................................... 286 Male priče i dosjetke................................................................................. 286 Devet hila (varka), deseto junaštvo........................................................ 286 Dva pravila za život............................................ 287 Pravo govori.............................................................................................. 287 Tri djevojke.................................................................................................288 Listak: Književnost - Kulturne bilješke - Svaštice - Pogled po svijetu - Zagonetka - Odgonetka �V Uiria Sa/vet *** ^ jtf. *** Mustafa Hodžić Musa-Ćazim Catić Ibrahim Slinić M.Ć. Catić *** Hamdija M. Kreševljaković *** *** # y Musa-Ćazim Catić *** Fehim Spaho f Musa-Cazim Catić *** *** *** *** Sulejman Mursel Sejfudin Huseinagić *** Očitovanje...............................................................................................291 Stambolska pjesnikinja(Pribilježio: Mirza Safvet)............................292 Naše zdravlje.......................................................................................... 294 Mujagina majka......................................................................................296 Evlija............................................................................. 297 Lejlei-mevlud.........................................................................................299 Sultan i Bošnjak......................................................................................300 Afijundžija...............................................................................................300 Kopčićeva kćerka(Zabilježio:Alija Aliefendić)..................................301 Halal para................................................................................................ 301 Društvena osnova................................................................................... 302 Islamska dioničarska tiskara u Sarajevu........................................... 303 Slike sa sela............................................................................................. 303 Na pragu školske godine........................................................................ 304 Hidžaska željeznica „Hamidijja“.......................................................... 306 Na grobu moga učitelja......................................................................... 309 Ebul-alai Mearri (Pribilježio: Muhamed-Seid Serdarević)...............309 Male priče.................................................................................................311 Ljepotica Fata (Zabilježio:Alija Aliefendić)........................................ 313 Naše gospodarsko preporađanje............................................................ 314 Stan i postelja.......................................................................................... 315 Hodža i žena 316 Vakufsko povjerenstvo........................................................................... 317 Listak: Književnost - Svaštice - Pogled po svijetu - Kul­ turne bilješke - Odgonetke ZZZZZ’’ VI *** Fehim H. Baščaušević A.M. Fehim Bajraktarević Ata Nerćes *** Musa Ćazim Catić *** Hatidža A. Đikićeva M.S. Serdarević M.Ć.Ćatić Nasihudin Repovac M.Ć.Ćatić *** *** *** *** E.M.S. MH.Muftić *** *** Naša zabava ...................:....................................................................321 Gondže Mehmed-beže........................................................................... 325 I caru može zanat zatrebovati................................................................325 Vjerna ljuba age Hasanage.................................................................... 327 Jamac djevojka.......................................................................................327 Međed i lisica (Pribilježio: Fehim H. Baščaušević) ......................... 328 Islamska štamparija............................................................................... 330 Braćo Muslimani!................................................................................... 330 Svome brata.......................................................................................... 331 ,,E1-Menari‘ i nešto o panislamizmu..................................................... 332 Požar u Tešnja........................................................................................ 335 Baci niz vodu, naći ćeš uz vodu............................................................336 Jednoj bogatašici.................................................................................... 337 Prije smrti pokaj se (Prevod: Muftić Hazim) ......................................338 Ženski šer (Zabilježio: Ahmed Aliefendić)..........................................338 Ramazani šerif..................................... 340 Žena i porodični život (S turskog: Ćazim)..........................................341 Jedna naša velika bolest........................................................................ 342 Na oglavka..............................................................................................344 Nesrudin hodža i kadija (Zabilježio: Alija Aliefendić)..................... 346 Ogledalo (Zabilježio: Ahmed Aliefendić)............................................ 346 �*** Uredništvo „Behara" Edhem Mulabdić Draga brado i prijatelji.................................................................... Na kraju VI godine............. ...................;;...................................... Dragi moji prijatelji, saradnici i čitatelji...................................... Listak: Književnost - Kulturne bilješke - Poziv na pretplatu 347 348 348 VII Uredništvo „Behara" *** Nedim Nedim *** Šalim Fadil Kurtagić Mehmed Kozo M.Ć.Ćatić H.M. Džemaludin Caušević Čitateljima na početku sedme godine................................................351 Kolumbo..................................................................................................... Bosna pred delegacijama................................ 362 Izjava „muslimanske" i pravoslavne omladine.................................363 Po zaključku lista.................................................................................... 367 Hidžaska željeznica „Hamidijja".......................................................... 368 Nemoj zdvajaL......................................................................................... 370 Tjelesna i duševna ljepota..................................................................... 370 Ja nijesam sanjar...................................................................................... 373 Na koncu sedme godine..........................................................................373 Listak: Književnost - Razne bilješke - Pogled po svijetu Poruke uredništva - Po zaključku lista VIII Faik-Zeki Fadil Kurtagić S. Salih Joldić Muhamed Hifzi Muftić Sejjah Cazim A ta Nerćes M.Ć. Ćatić Ibrahim Dautović Fadil Kurtagić *** H. Kreševljaković *** A. Aliefendić Ahmed Aliefendić M. Mehmedbašić MirzaAbdurrahim El-Tibrizi M.Ć.Ćatić M.Ć.Ćatić H. M u fić *** Zašto islamski narodi ne napreduju....................................................377 Otac........................... 379 Ženidba age Hasanage.............................................................................380 Prijatelji.................... 381 Razgovori...................................................................................................382 Turska pjesnikinja Nidžar.......................................................................382 Mali Meho..................................................................................................385 U sevdahu...................................................................................................386 Izliječen...................................................................................................... 386 Što se smiešiš?................... 387 Kratke priče i dosjetke (Sabrao: Fakir} ..............................................387 Istočno biserje (Sabrao: Keda) ............................................................. 388 Prvi sevdah................................................................................................388 Narodne umotvorine............................................................................... 389 Alibegovica...............................................................................................390 Zaboravno ime......................................................................................... 390 Dječije suze...............................................................................................391 Islam u Americi...................................................................................... 391 Zimska slika............................................................................................. 394 Pred očinskim domom........................................................................... 395 Naša inteligencija....................................................................................395 Draga brado muslimani............................................ ...............................398 Listak: Islamski svijetKnjiževnost - Književni oglas - Poziv - Ispravak IX *** Silvije St. Kranjčević Na početku IX godišta.............................................................................401 Portreti........................................................................................................403 �Bekrijska ljubav.....................................................................................403 Slike iz naše knjige............................................................................... 404 Svijet za sebe....................................................................... ■............... 406 Gospođa Maintenon svojoj nećakinji (Prevod: Esad ef. Kulović).......................................................................................................409 Silvije......................................................................................................410 Pobratimu Silviju...................................................................................412 Silvije Strahimir Kranjčević................................................................ 412 San ili java?............................................................................................417 Filozofija Kranjčevićeve poezije.........................................................418 Silviju St. Kranjčeviću..........................................................................422 Farys...................................................................................................... 423 Iz „Milih uspomena"............................................................................425 Lav Nikolajević Tolstoj.......................................................................427 Prvak turskih pjesnika: Fuzulija......................................................... 430 Randez vous........................................................................................... 433 Silvije Strahimir Kranjčević - Preminuo...........................................434 Nešto iz djevojačkog svijeta ili... Gatke i bajanja.......................... 435 Silvije Strahimir Kranjčević...............................................................439 Istražni sudac (Prevod: Selim Rakošev) ........................................... 439 Aforizmi...............................................................................................441 Mudrac (Prevod: Selim Rakošev) ........................................................442 Listak: Iz islamskog svijeta - Književna i umjetnička smotra X Beharu na osvitku desetoga godišta.................................................447 O muslimanskom školstvu obzirom na novi vjerskoautonomni statut. ...............................................................................448 Narodne umotvorine:Djever i nevjesta, Paša kara Muju Haznadara: Uranila Hasanaginica... (Iz zbirke: H.Kreševljaković).....452 Daidža i sestrić (Pribilježio: Mustafa MuharemagićJl...................455 U komšiluku..................................................................... ....................458 Ja sklopio sam oči.................................................................................. 460 Socijalna i prosvjetna smotra.............................................................. 461 Proljetni soneti.......................................................................................462 Energija................................................... 462 Latinica i ćirilica................................................................................... 464 S osmanlijskog Parnasa........................................................................466 Tri brata pogađača (Zabilježio: Mustafa Muharemagić) ................ 467 Listak: Iz islamskog svijeta - Književna i umjetnička smotra - Socijalna i prosvjetna smotra - Poruke uredništva x T Našim čitaocima....................................................................................471 U sahari života.......................................................................................474 Nijesi što si nekad bila......................................................................... 475 Opomena................................................................................................ 475 Pripomena uredništva........................................................................... 475 Listak: Književna i kulturna bilješka ��Behar 1900- 1911. Izdavač: Mešihat Islamske zajednice BiH Izdavačka djelatnost - ‘Ei-'KaUm Gazi Husrev-begova biblioteka Za izdavača: Muhamed Mrahorović Mustafa Jahić Tehničko uređenje: Selim Jarkoč Nurko Karaman Šerif Mujkanović Montaža: Džemal Hadžiosmić Tiraž: 2000 Štampa::. Oslobođenje Za štampariju: Ing. Petar Skert 3 h r i v ! Nr ' �� Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Behar: list za pouku i zabavu Subject The topic of the resource književnost Description An account of the resource Časopis Behar pokrenut je 1900. godine. Štampanje lista finansirao je veletrgovac iz Tešnja Adem aga Mešić, koji se zbog toga smatrao vlasnikom Behara, dok je odgovorni urednik bio Safvet beg Bašagić. List je štampan na bosanskom jeziku, latinicom i izlazio je dva puta mjesečno. Creator An entity primarily responsible for making the resource Safvet beg Bašagić Edhem Mulabdić Hadži Mehmed Džemaluddin Čaušević Šemsibeg Salihbegović Ljudevit Dvorniković Šemsibeg Salihbegović Hamid Šahinović Ekrem Source A related resource from which the described resource is derived NUBBiH Publisher An entity responsible for making the resource available Štamparija Riste Savića i druga Islamska dionička štamparija, Sarajevo Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1900-1911 Rights Information about rights held in and over the resource <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.en">This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource 30 cm Language A language of the resource bosanski Type The nature or genre of the resource časopis Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2232-7452 (Print) ISSN 2566-4042 (Digitalna reprodukcija) NUBBiH MetaData NUB Element Sets Description COBISS-ID COBISS-ID 22541574 Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Behar: list za pouku i zabavu 1910 Description An account of the resource Br. 1 Ovaj dokument je obrađen korištenjem optičkog prepoznavanja znakova (OCR). Da biste pretražili dokument, preuzmite ga putem opcije Download Source A related resource from which the described resource is derived NUBBiH Publisher An entity responsible for making the resource available This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License. Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1910 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context ISSN 2232-7452 (Print) ISSN 2566-4042 (Digitalna reprodukcija) NUBBiH MetaData NUB Element Sets Description COBISS-ID COBISS-ID 22541574 IIIF Item Metadata UUID 37783984-1314-4213-9077-083a66d30f17